TELSİZ HABERLEŞMESİ:

TELSİZ HABERLEŞMESİ:

"Telsiz haberleşmesi" elektromanyetik dalgalar yardımıyla, ses, resim, data ve benzeri bilgilerin bir noktadan diğerine gönderilmesi işlemidir.

TELSİZ HABERLEŞME CİHAZLAR! VE SİSTEMLERİNİN GRUPLANDIRILMASI

Telsiz cihazlarını ve Telsiz Haberleşme Sistemlerini farklı biçimde gruplandırabiliriz. Cihazın kullanım alanlarına göre üçe ayrılır:

•    KARA
•    HAVA
•    DENİZ

Bu haberleşmelerde kullanılan telsiz sistem ve cihazları olarak üçe ayrılır. Cihazın kullanım şekline göre:

•    EL
•    ARAÇ
•    SAB/T

Çalışma frekanslarına göre:

•    HF
•    VHF
•    UHF olarak ayrılabilir.

 

Tüm bu gruplandırmalardan ayrı olarak özel kullanım amaçlarına yönelik telsiz cihaz ve sistemleri de vardır. Kara telsiz cihazları, adından da anlaşılacağı gibi kara haberleşmesinde deniz telsiz cihazları belli kapasitenin üzerindeki her türlü deniz taşıtının kendi aralarında veya kıyı istasyonlarıyla haberleşmelerinde, hava telsiz cihazları da hava taşıtlarının kendi aralarında veya yer istasyonlarıyla haberleşmelerinde kullanılan cihazlardır.

TELSİZ CİHAZLARINI MEYDANA GETİREN ANA PARÇALAR

Telsiz Cihazları, telsizin kendisi, besleme ünitesi, anten, anten kablosu ve mikrofon gibi bazı parçalardan oluşur. El telsizi cihazının çalışması için gerekli elektrik enerjisini sağlayan besleme üniteleri, doldurulabilir Ni-Cd, Ni-Mh ve Li-lon pillerden oluşan batarya bloğudur.

El telsizlerinin anteni, cihazın üzerine takılan, genelde bükülebilir, lastik kaplı helis antenlerdir. Mikrofonları ise cihazın üstünde yer alır. Araç cihazlarında beslemeyi, aracın elektrik tesisatı vasıtasıyla aracın aküsü sağlar. Anten aracın dışına takılır ve koaksiyel bir anten kablosuyla cihaza bağlanır. Bu cihazlarda spiral kablolu bir el mikrofonu bulunur.

Sabit telsiz cihazları, 220V AÇ şebeke gerilimini I3.8V DC ye çeviren ve yeterli miktarda akım verebilen bir besleme sistemiyle çalıştığı gibi, besleme sistemi içerisinde olan cihazlar da vardır. Bu cihazlarda bina dışına takılan bir sabit anten ile cihaz arası mesafeye göre uygun tipte koaksiyel tablo kullanılır.

Mikrofon, tercihe veya kullanıma göre masa yada el mikrofonu şeklinde olabilir..

TELSİZ CİHAZLARININ İÇ YAPISI

Bir telsiz cihazı çeşitli bölümlerden meydana gelir. Bu bölümleri ana hatlarıyla basitçe şöyle sıralayabiliriz;

•    Alıcı bölüm
•    Verici bölüm
•    Çıkış yada Güç Katı
•    Kontrol bölümü
•    Sentezör
•    Ses çıkış katı
•    Ara frekans bölümü

Telsiz cihazları, çalışma frekanslarının belirlenmesinde kullanılan teknikler, modülasyon tipleri, bant genişlikleri gibi bir takım teknik özellikler yönünden de farklı özellikler gösterirler.

HABERLEŞMENİN GERÇEKLEŞMESİ

Bir telsiz haberleşmesinin varlığından söz edebilmek için aynı frekanslarda çalışabilen, teknik özellikleri birbirinin aynı olan en az iki cihaz gereklidir. Haberleşme, verici konumundaki (gönderme yapan) cihazdan çıkarak kablo ve anten vasıtasıyla boşluğa yayılan elektromanyetik dalgaların, alıcı durumundaki cihazın anteni ve kablosu yoluyla alıcı cihaza (dinleme yapan) ulaşması şeklinde olur.

MODÜLASYON ÇEŞİTLERİ

Telsiz haberleşmesinde ve elektromanyetik dalgalar yardımıyla yapılan yayınlarda (Radyo, TV) değişik modülasyon tiplerinden bahsetmek mümkündür. Bunlardan başlıcaları: Genlik (AM) ve Frekans (FM)modülasyonlarıdır.

Modülasyon; gönderilmek, yayınlanmak istenen işarete bağlı olarak taşıyıcı dalganın bazı özelliklerinin değiştirilmesi işlemidir. Bu işlemin alıcı cihazda yapılan tersi işleme ise demodülasyon denir. Frekans modülasyonu (FM); gönderilmek istenen işarete bağlı olarak taşıyıcı dalga frekansının sıklığının değiştirilmesidir. Genlik modülasyonu (AM); gönderilmek istenen işarete bağlı olarak taşıyıcı dalganın genliğinin değiştirilmesidir.

Günümüz kara haberleşmesinde kısa mesafelerde genel olarak VHF, UHF bandlarında, FM modülasyonunda, frekans sentezörlü telsizler, uzak mesafelerde ise HF bandlarında AM modülasyonunda telsizler kullanılmaktadır.

Deniz bandında ise VHF, 156.000 - 163.000 Mhz arası, frekans sentezörlü, uluslararası standartlarla belirlenmiş özellikleri olan FM modülasyonlu telsizler kullanılmaktadır.

Yine, uluslararası standartlar gereği hava telsizleri, 118- 136 Mhz arası AM modülasyonlu olarak çalışırlar.

AKTARICI SİSTEMLER (RÖLE, REPEATER CİHAZLAR)

VHF, UHF bantlarında arazi şekilleri ve/veya istasyonlar arası mesafe haberleşmeyi güçleştiren, bazen de imkansız hale getiren faktörlerdir. Bu gibi durumlarda röle yada aktarıcı istasyon denilen birtakım cihazlardan istifade edilir. Temel olarak bir röle cihazı yüksek kazançlı bir anten, az kayıplı bir anten kablosu, filtre ünitesi (duplekser), alıcı ve verici bölümler ile bunların kontrol ünitesinden meydana gelir. Alıcı ve verici frekansları arasında farklılık bulunan röle cihazları filtre ünitesinin yardımıyla, alıcısının duyduğu işaretleri aynı anda vericisinden güçlendirilmiş olarak yayınlar.

Rölenin konulduğu yerin yükseltisi ile doğru orantılı olarak geniş bir haberleşme alanı elde edilmiş olur.

iki telsiz cihazının aynı frekanstan farklı olduğu ve aktarıcı bir sistemin yardımı olmadan yaptıktan görüşmeye "simplex" görüşme denir.

Gönderme ve dinleme frekanslarının farklı olduğu ve aktarıcı bir sistemin yardımıyla yapılan telsiz görüşmelerinde ise "semiduplex" görüşme denir. Semiduplex ve simplex haberleşmelerde telsiz cihazlarının alıcı ve verici bölümleri aynı anda çalışmazlar.

Röle cihazları ise full duplex çalışan cihazlardır.

CTCSS (DUYMAALTI TON KONTROLLÜ SİSTEMLER)

67 Hz - 250 Hz arası sesleri insan kulağının duymamasından hareketle telsiz haberleşmesinde kullanılan cihazların alıcıların bu frekanslardaki işaretlerle kontrol edilmesidir, iki telsiz cihazının haberleşmesi için aynı çalışma frekanslarında olmaları gerektiğini belirtmiştik. CTCSS kontrollü sistemlerde buna ilave olarak cihazların aynı tonda çalışmaları gerekir.

COMMUNITY RÖLE SİSTEMLERİ (ORTAK KULLANIM SİSTEMLERİ)

CTCSS ton kontrolü ile bir röle cihazından değişik gruplara ayrılmış kullanıcıların yararlanmasına olanak tanıyan sistemlerdir.

TRUNK SİSTEMLERİ

Röle üzerinden yapılan haberleşmenin en gelişmiş şeklidir. Bu sistemler birden çok röle cihazının bir kontrol ünitesi yardımıyla birbirine bağlı olarak çalıştırılması esasına dayanır. Kontrol ünitesi, birbiriyle görüşecek kullanıcıları bir araya getirerek o anda boş olan röleden haberleşme yapmalarını sağlar.

ACİL DURUM ANINDA YAPILACAKLAR

Acil durum haberleşmesi insan hayatının veya malının tehlikeye uğradığı zamanlarda yapılan amatör telsizcilik görüşmeleri olarak tanımlanmaktadır. Diğer tüm görüşmelerden daha önceliklidir.

Acil durum mesajı:

Her zamanki ticari haberleşme olanaklarının (telefon gibi) olmadığı durumlarda bir insana veya insan grubuna Amatör Telsiz ile gönderilen her türlü ölüm kalım aciliyetindeki mesajdır. Bu, acil durum yerlerindeki çok gerekli yardımı bekleyen insanlar için erzak, malzeme veya yönetim isteyinde bulunan yardım kurumlarının resmi mesajlarını da kapsar. Normal zamanlarda bu çok ender yapılır. Mors, RTTY veya diğer dijital modlarla da daima bu görevlendirme bildirilmelidir. Emin değilseniz, acil durum mesajını göndermeyiniz.

ARRL (American Radio Re/ay League) 'ye göre Acil Durum Haberleşmesi:

Bazı amatör telsizciler doğal afet veya diğer acil durumlarda acil durum haberleşmesi yaparak insanların hayatlarını kurtarırlar. Belki de Amatör Telsizciliğin bilinen en iyi tarafı, tüm insanlara acil durum görüşmeleri sağlamayabilme özelliğidir. Bu servisin en önemli özelliklerinden birisi, kâr etme amacı gütmemesidir. Hepimizin bildiği gibi Amatörlerin istasyonlarını çalıştırmak için herhangi bir ücret almaları yasaklanmıştır.

Yasalara göre de acil durum haberleşmesi Amatör Telsiz Servisinin amaçlarındandır. Gerçek hayatta da Amatör Telsizciliğin varlığını kanıtlar. Amatör Telsizciliğin felaket bölgelerindeki en güvenilir haberleşme aracı ve uzağa yapılabilen haberleşme olduğu kabul edilmektedir.

Geleneklere göre amatör telsizciler görüşmelerini gerçekleştirmek için şarj edilen pil veya akü kullanırlar. Komünikasyon görevlerini gerekli görülen her yerde gerçekleştirebilmek için her yıl Acil durum çalışmaları olarak bilinen Field Day adı altında çalışmalar yaparlar.

Ayrıca, Amatör Telsizcilik diğer servislerin bu büyüklükte sunamadıkları (gerekli görülen yerlerde havadan havaya bağlantılarla) bilgisayar ağları ve görüntülü haberleşme (Amatör TV) gibi benzer servisler ve sakla sonra gönder şeklindeki uydu bağlantılarını sunar. Bu durumda şunu söyleyebiliriz ki, teknolojisi Amatör Telsizciliği acil durumlarda daha da önemli yapmaktadır.

Acil Durum Operasyonları:

Acil Amatör Telsiz organizasyonlarının belki hepsi geniş kapsama alanlarından dolayı rölelerden faydalanırlar. Birçok rölenin yeri iyi bilinmektedir. O bölgede oturan ve aktif olup uygun cihazlara sahip olan herkes lokal röle frekanslarını bilmektedir. Bilmeyenler için, birçok telsiz cihazı görüşme yapılan frekansları tarama özelliğine sahiptir.

Eğer hava durumu ile ilgili bir aciliyet veya bir felaket olursa (veya olması muhtemel ise) etkilenen bölgedeki röleler hemen kullanılmaya başlanır. Acil durum haberleşmesi ve trafiği daima diğer amatör telsiz aktivitelerinden önce gelir ve birçok röle sadece bu tip olaylar için acil güç kaynaklarına sahip olmalıdır.
Mobil ve Hareket Halinde Haberleşme:

Daha önce söylendiği gibi Amatör Telsizciler zaman içinde ger ekli hallerde acil durum için çalıştırılabilirler. Amatör Telsizciliğin dışındaki yeni gelişmeler (örneğin, cep telefonları) sık sık 'amatörlerin acil durum görüşmeleri yapmalarına gerek olmayacağı' gibi düşünceleri akla getirirler. Çoğu zaman bir felaket bu kanının yanlış olduğunu kanıtlar! Resmi bir kurumdan veya acil durum örgütlerinden acil durum çağrısı alındığında, mobil veya hareket halindeki telsizler gerektiğinde bu servise dahil edilirler. Felaket veya olağan acil tip görüşmelerin dışındaki normal durumlarda, mobil veya hareket halinde yapılan haberleşme, amatör telsizcilere bir uğraş ve zevk verebilmektedir.

Efektif bir taşınabilir istasyonu kurmak, organizasyon, planlama ve tecrübe gerektirir. Mesela, istenilen kominikasyon bağlantılarını sağlamak için, doğru bandı veya bantları yakalamak biraz propagasyon bilgisini gerektirir.

Normal olarak sabit istasyonlarda karşılaşılmayan ancak hareket halindeki çalışmalarda karşılaşılan bazı problemler, doğru güç kaynağını bulmak ve efektif anteni kurmaktır. Hiç kullanılmayacak cihaz veya antenin yanınızda taşınması durumunda, hareket halinde haberleşme oldukça zor olacaktır.

Kullanılan cihazların mümkün olduğunca küçük ve hafif olması gerekir, iyi bir mobil sistem en basit olanıdır. Field Day'e gerektiğinden çok fazla malzeme ile gelebilir ve bir gün önceden sistemi kurabilirsiniz ama, gerçek bir acil durumda hız en önemli etkendir. Ne kadar az ekipman kurulursa o kadar hızlı görüşme yapılır.

Field Day (Arazi günü)

Amatör Telsizci bir tanıdığınız varsa, büyük olasılıkla Field Day'den bahsettiğini duymuşsunuzdur. Her yılın haziran ayının son hafta sonu ABD, Kanada ve dünyanın diğer yerlerindeki amatörler cihazlarını ana enerji kaynaklarından uzak yerlere götürürler. Burada amaç acil durum sonlarındaki gibi cihaz kurup görüşme yapmaktır. Katılanlar yeterli adette geçici istasyonlar kurar ve diğer Field Day katılanları ile mümkün olduğunca çok görüşme yaparlar. Field Day, gelecekteki ciddi durumlara alıştırma çabası olsa da hepsinin üzerinde eğlencelidir, birilerine yardımcı olamazsınız ancak grubunuzla belki de aynı amaca ulaşmak isteyen 100.000 diğer amatörle yarışarak elbirliğiyle çalışmaktan zevk alırsınız.

28.5.2012

Diğer Haberler

PlatinMarket® E-Ticaret Sistemi İle Hazırlanmıştır.